con đường

 

con đường về trọ
trong chân
ngón đi
mở lối
ngón vần thời gian
Thi Vũ
("rằm, Thơ 14 chữ", Qm xuất bản, 2018)

----
photo dtk@hdc.com ~ ngày xuân phân Bính Ngọ 20/03/2026 ,  Saint-André des Arts
Lycée Fénélon
2 Rue de l'Éperon, 75006 Paris


@dtk
Vũ Hoàng Thư đọc đi đọc lại bài thơ "con đường" của Thi Vũ, nhớ đến bài viết về tập thơ "rằm", lại mong ước anh Vũ Hoàng Thư tản mạn riêng cho bài này, để thấm thía hơn nữa bước đi lang thang ngày nọ, qua phố Saint-André des Arts.

@vht
Dang The-Kiet
Anh Đặng Thế Kiệt ơi, vui cùng anh với đôi lời hý luận khi đọc hai câu lục bát của anh Thi Vũ:
     
con đường về trọ
trong chân
ngón đi
mở lối
ngón vần thời gian
- Thi Vũ
     
“con đường về trọ / trong chân”
Đây là một đảo ngược thú vị giữa chủ thể và khách thể,  chân không đi trên đường mà con đường nằm trong chân. Như thế, con đường không còn là không gian bên ngoài, mà trở thành kinh nghiệm sống đã nội tại hóa. Phải chăng hành trình đời người không ở đâu xa, nó nằm ngay trong từng bước đi, từng centimètre thân thể.
     
“ngón đi / mở lối”
“Ngón đi” là một sáng tạo ngôn ngữ. Không phải “bước đi” mà là “ngón”, chi tiết nhỏ nhất của chuyển động. Vì vậy, cái lớn (con đường) được tạo nên bởi cái cực nhỏ (ngón).
“Mở lối” nhắm đến sự khai sinh: mỗi bước không chỉ đi theo lối cũ, mà đang tạo ra lối mới.
      
“ngón vần thời gian” chính từng chuyển động nhỏ của con người đang làm thơ với thời gian, đang sắp xếp, đang “gieo vần” cho dòng chảy vô hình tận ấy.
     
Từ 2 câu lục bát của Thi Vũ, mở ra những trực giác triết học: không phải ta sống trong thế giới, mà thế giới xuất hiện trong kinh nghiệm của ta. “Con đường” không còn là vật thể địa lý mà là ký ức chuyển động đã tích tụ trong thân xác. Cái toàn thể, hành trình, được sinh ra từ cái gần như không đáng kể, ngón chân. Lý thú phải không? Đại tam thiên thế giới nằm trên đầu hạt cải (thiền sư Khánh Hỷ)
Từng chuyển động nho nhỏ của thân thể đang hình thành, cấu trúc, thậm chí “làm thơ” cho thời gian.
Tóm lại, ta không chỉ là thời gian, ta đang lặng lẽ gieo vần cho nó bằng từng ngón chân. Một ý niệm rất gần với thiền sư Dōgen: ta không ở trong thời gian, ta là thời gian.
- vht, 3/27/2026

@dtk
Vũ Hoàng Thư hôm trước lang thang phố cũ, đi ngang ngôi trường chan hòa nắng mới, vài học sinh trai gái ngồi hay đứng bên thềm... Bao nhiêu kỉ niệm đổ về như nước lũ. Cả một tuần, lòng mãi bồi hồi. Tối hôm qua, lật bâng quơ tập thơ Thi Vũ, đúng bài "con đường", đọc ba lượt, vụt nhận ra có cái gì rất gần với tấm hình trên. Thế là chép ngay bài thơ, ~ kèm bức ảnh minh họa cho thơ, hoặc lấy thơ minh giải cho ảnh?

"mặt em
ánh sáng bay ngang
u minh
mù mịt
đóa vàng
nở tươi"
(Kyoto,Thi Vũ)

Ấy là 14 chữ thơ nói hộ lòng tôi khi đọc lời tán ở trên.

Cảm ơn anh.
----