Wednesday, October 7, 2015

0409-0420



Bản chữ Nôm Liễu Văn Đường 1871
0409-0420

Nàng rằng: Lẫm liệt dung quang,
Chẳng sân ngọc bội thì phường kim môn.
Nghĩ mình phận mỏng cánh chuồn,
Khuôn xanh đã biết vuông tròn mà hay?
Nhớ từ năm hãy thơ ngây,
Có người tướng sĩ đoán ngay một lời:
Anh hoa phát tiết ra ngoài,
Nghìn thu bạc mệnh một đời tài hoa.
Trông người lại ngắm đến ta,
Một dày một mỏng biết là có nên?
Sinh rằng: Giải cấu là duyên,
Xưa nay nhân định thắng thiên cũng nhiều.


Chú thích

(0409) dung quang : nét mặt, dáng vẻ. Ghi chú: Nhiều bản Nôm chép là: "Trộm liếc dung quang".
(0410) ngọc bội : ngọc buộc trên dải áo để trang sức. Lễ Kí : Quân tử tại xa, tắc văn loan họa chi thanh, hành tắc minh bội ngọc , , (Ngọc tảo ) Quân tử trên xe, thì nghe tiếng chuông vang, đi thì ngọc đeo trên mình kêu (lách cách).
(0410) kim môn : viết tắt của kim mã môn . Đời Hán Vũ Đế, ở bên cổng vào cung Vị Ương có dựng tượng ngựa bằng đồng gọi là kim mã môn. Vua Hán Vũ Đế đã từng tiếp đãi các học sĩ ở đây. Vì thế kim môn mượn chỉ những người học giỏi.
(0412) khuôn xanh: bởi chữ thương khung , tức trời xanh.
(0415) anh hoa : vẻ đẹp của cây cỏ. Ở đây chỉ tinh hoa. Lễ Kí : Hòa thuận tích trung, nhi anh hoa phát ngoại , (Nhạc kí ) Hòa thuận chứa bên trong, thì tinh hoa hiện ra ngoài.
(0419) giải cấu: xem chú thích giải cấu tương phùng 0157-0168.
(0420) nhân định thắng thiên : sức người có thể khắc phục được trở ngại tự nhiên, thay đổi hoàn cảnh. Tô Thức: Nhân chúng giả thắng thiên, thiên định diệc năng thắng nhân , (Tam hòe đường minh , Tự ) Người ta khắc phục được trời, cái trời định cũng có thể hơn được người. Nguyên truyện: Kim sinh đạo: Thường văn tâm kiên thạch xuyên, nhĩ ngã chí nguyện như tư, thượng thương tự ứng căng liên, ngọc thành nãi sự : 穿, , , (Thanh Tâm Tài Nhân, Kim Vân Kiều truyện, Hồi 3) Kim Trọng nói: Thường nghe nói "Lòng bền dù đá cũng mòn". Chí nguyện đôi ta như vậy, tất ông xanh cũng rủ lòng thương, mà cho việc được vuông tròn.





 











No comments:

Post a Comment